Almanlık Kavramının Tarihsel Gelişimine Kısa Bir Giriş

Öz

Bu çalışmada, 19. yüzyıldan günümüze “Almanlık” kavramının tarihsel gelişimi teorik düzeyde tartışılmıştır. Plessner’in “geç kalmış millet”, Meinecke’nin “Kulturnation” (kültür milleti) -“Staatsnation” (devlet milleti) kavramsallaştırmalarından hareketle Almanlık kavramının dönüşümü ve gelişimi merkeze alınmıştır. Almanya’nın siyasi birliğinden önce kültürel kimliğini Grimm Kardeşler gibi edebi figürlerin dilsel ve folklorik inşasına dayandırdığı iddiası bu kapsamda savunulmaktadır. Bismarck’ın “kan ve demir” politikasıyla yukarıdan aşağıya kurulan ve militarist bir “Sonderweg” (Özgün Yol) çizgisi izleyen modernleşmeden hareketle, Almanlık kavramının bu otoriter kurumsallaşmanın merkezinde olduğu ileri sürülmüştür. Organik, kültürel ve dışlayıcı “Deutschtum” ile sivil, kapsayıcı ve anayasal “Deutschheit” arasındaki epistemolojik gerilim, çalışmanın temel izleklerinden birini oluşturmaktadır. Weimar dönemi, I. ve II. Dünya Savaşından Soğuk Savaş bölünmesi ve 1990 birleşmesi ekseninde incelenen bu tarihsel süreç, günümüz Almanya’sındaki göç, çok kültürlülük, iç-dış politika gibi temel hususların anlaşılmasında Almanlık kavramının önemli bir başlangıç noktası olduğu iddiası çalışmanın özgün çıktısıdır. Nihayetinde çalışma, çağdaş Alman dünyasını sosyolojik zeminde anlayabilmek ve süreci rasyonel düzlemde tartışabilmek adına tarihsel köklere inmenin metodolojik bir zorunluluk olduğunu ortaya koyarak tamamlanmaktadır.